Όταν άρχισα να μιξάρω τα δικά μου κομμάτια, δεν έχασα χρόνο και γρήγορα πρόσθεσα εξισωτές στις πίστες μου βασιζόμενος στις συμβουλές που συγκέντρωσα εδώ και εκεί, στο διαδίκτυο ή αλλού.
Αν συνειδητοποίησα ότι το να ρυθμίσεις σωστά έναν εξισωτή ήταν πιο περίπλοκο από ό,τι φαινόταν, τουλάχιστον ήταν ένα αποτέλεσμα του οποίου καταλάβαινα τη λειτουργία… 🙂
Αλλά κάνοντάς το αυτό, έπεσα σχεδόν σε όλα τα λάθη που δεν πρέπει να κάνετε σχετικά με την εξισορρόπηση.
Για να σας αποφύγω να κάνετε τα ίδια, εδώ είναι μια επιλογή από τα 10 πιο συχνά λάθη που κάνουν οι αρχάριοι στο μιξάρισμα — με φυσικά μια σειρά από καλές πρακτικές που πρέπει να ακολουθήσετε.
1. Προσπάθεια εξισορρόπησης κακής ποιότητας ηχογραφήσεων
Το περιβάλλον ενός home studio δεν είναι πάντα κατάλληλο για τέλειες ηχογραφήσεις.
Ακόμα και με καλό εξοπλισμό, ένας αριθμός παραμέτρων μπαίνει στο παιχνίδι όπως φυσικά η εμπειρία, αλλά και κυρίως η ακουστική του δωματίου.
Αυτό μας δίνει συχνά ηχογραφήσεις που δεν είναι τέλειες — και είναι σημαντικό να το συνειδητοποιήσετε.
Ωστόσο, με την πρόφαση ότι ηχογραφείτε σε home studio, θα ήταν λάθος να πείτε “Ω, αφήνω την ηχογράφηση έτσι, θα διορθώσω τα προβλήματα στο μιξ!”.
Σίγουρα, οι EQ είναι ισχυρά εργαλεία.
Αλλά δεν μπορούν να δημιουργήσουν συχνοτικά περιεχόμενα που δεν υπάρχουν. Δεν είναι μαγικά ραβδιά.
Αν η ηχογράφηση της κιθάρας σας λείπει εντελώς από μπάσα και δεν έχει τον ήχο που αναζητάτε από την αρχή, δεν θα μπορέσετε να τα προσθέσετε με έναν EQ.
Αν η φωνή σας φαίνεται πολύ σκοτεινή, επειδή το μικρόφωνο που χρησιμοποιήσατε δεν είναι αρκετά φωτεινό ή είναι κακώς τοποθετημένο, θα έχετε πολύ δύσκολο έργο να το διορθώσετε κατά τη διάρκεια του μιξαρίσματος.
Στην ίδια ιδέα: αν το δωμάτιό σας αντηχεί πολύ και έτσι χρωματίζει όλες τις ηχογραφήσεις σας, μην ελπίζετε να αποκτήσετε μια υπέροχη ηχογράφηση μετά την εξισορρόπηση. Μπορείτε πιθανότατα να μειώσετε τις κύριες αντηχήσεις, αλλά αυτό είναι όλο…
Συμπέρασμα: βεβαιωθείτε ότι έχετε ηχογραφήσεις που πλησιάζουν όσο το δυνατόν περισσότερο στον ήχο-στόχο που έχετε θέσει.
2. Εξισορρόπηση χωρίς στόχο
Σας συμβαίνει να προσθέτετε έναν EQ σε μια πίστα από συνήθεια ή επειδή έχετε ακούσει κάπου ότι, για κάποιο όργανο, πρέπει να ενισχύσετε κάποια ζώνη συχνοτήτων κατά τόσο ντεσιμπέλ;
Αν απαντήσατε “ναι” σε αυτή την ερώτηση, αυτό το σημείο του άρθρου θα σας αφορά ιδιαίτερα — γιατί δεν πρέπει να κάνετε καθόλου αυτά τα πράγματα! 🙂
Ας υποθέσουμε ότι έχετε αυτή την πίστα κιθάρας:
Ίσως θα επιλέξετε να ενισχύσετε τα μεσαία, που είναι σαφώς υποτονικά:
Αλλά αν η αρχική πίστα έμοιαζε έτσι, θα κάνατε την ίδια επιλογή;:
Πιθανότατα όχι.
Κάθε πίστα, κάθε ηχογράφηση είναι διαφορετική.
Αν οι προρυθμίσεις μπορεί μερικές φορές να είναι αποδεκτές αφετηρίες, είναι πολύ πιο σημαντικό και ουσιώδες να καθορίσετε το στόχο σας πριν προσθέσετε έναν εξισωτή.
Ρωτήστε τον εαυτό σας κάθε φορά ερωτήσεις του τύπου:
- Ποιο είναι το πρόβλημα που ακούω και θέλω να διορθώσω;
- Ποιο είναι το στοιχείο του οργάνου που θέλω να αναδείξω;
- Ποιο είναι το είδος του ήχου που θα ήθελα να έχω μετά την εξισορρόπηση;
Μόλις καθορίσετε το στόχο σας, μπορείτε τότε να επιλέξετε το plugin εξισορρόπησης και να διορθώσετε την πίστα.
Αξιοσημείωτο είναι ότι ένας EQ δεν είναι πάντα η λύση. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια του μιξαρίσματος των φωνών, μπορείτε πολύ καλά να χρησιμοποιήσετε την εξισορρόπηση για να αναδείξετε μια φωνή στα μεσαία, αλλά η συμπίεση μπορεί επίσης να συμβάλλει σε αυτό.
3. Εξισορρόπηση των πίστας σε σόλο
Συχνά, έχουμε την τάση να εξισώνουμε τις πίστες σε σόλο λειτουργία, δηλαδή ακούγοντας την πίστα μόνη της — εκτός του πλαισίου του μιξ.
Για να διορθώσουμε προβλήματα ηχογράφησης, όπως οι αντηχήσεις, είναι ιδανικό καθώς επιτρέπει την εφαρμογή του εφέ με ακρίβεια χωρίς να αποσπάται η προσοχή από τον ήχο άλλων πίστων.
Από την άλλη πλευρά, από τη στιγμή που κάνουμε ενέργειες εξισορρόπησης συχνοτήτων, για να αναδείξουμε ή αντίθετα να μειώσουμε κάποια ζώνη συχνοτήτων, είναι απολύτως απαραίτητο να εξισώνουμε την πίστα ακούγοντας το σύνολο του μιξ.
Μου αρέσει να μιλάω για αυτό το θέμα ως “πλαίσιο του μιξ”: να μιξάρεις μια πίστα σημαίνει να τη μιξάρεις σε σχέση με τις άλλες.
Για παράδειγμα, ακόμα και αν πρόκειται για μια πίστα φωνής, δεν εξισώνουμε με τον ίδιο τρόπο μια φωνή lead και χορωδίες.
Ένα άλλο παράδειγμα: το kick και η μπάσα είναι δύο όργανα που είναι δύσκολο να συνυπάρξουν γιατί έχουν ενέργεια στις ίδιες συχνότητες.
Έτσι, αν τα εξισώσετε ξεχωριστά, δεν θα έχετε καμία δυνατότητα να προβλέψετε αν ο συνδυασμός των δύο θα είναι αποτελεσματικός.
Συμπέρασμα: πάντα να εξισώνετε ακούγοντας το υπόλοιπο του μιξ.
Με αυτή την προοπτική, μπορούν να ακολουθηθούν δύο στρατηγικές:
- είτε ακούτε το σύνολο του μιξ;
- είτε ακούτε μόνο ορισμένες πίστες (μου συμβαίνει συχνά να απενεργοποιώ τη φωνή, που μπορεί να αποσπά την προσοχή).
Τέλος, είναι σημαντικό να υπογραμμίσουμε ότι δεν είναι επίσης απαγορευτικό να βάζετε μια πίστα σε σόλο: το κάνω πολύ συχνά, αλλά ελέγχω συνεχώς τι συμβαίνει στο πλαίσιο του μιξ, μετά από κάθε ενέργεια εξισορρόπησης.
4. Ενίσχυση συχνοτήτων πριν τις κόψετε
Πρώτη αντίδραση όταν χρησιμοποιούμε έναν εξισωτή είναι να ενισχύσουμε αυτό που μας αρέσει.
“Α, μου αρέσουν οι μπάσες αυτού του kick, οπότε για να τις ακούσω καλύτερα θα τις βάλω σε +6 dB”.
Χωρίς αυτό να είναι απαραίτητα λάθος (Andrew Scheps είναι ιδιαίτερα λάτρης αυτής της τεχνικής), είναι μάλλον μια ψευδώς καλή ιδέα, ειδικά αν είστε αρχάριοι.
Στην πραγματικότητα, είναι πολύ καλύτερη πρακτική να κόβετε πρώτα τις προβληματικές συχνότητες.
Η λογική πίσω από αυτή την τεχνική είναι αρκετά απλή: αν αφαιρέσετε ή μειώσετε όλα τα προβλήματα μιας πίστας, θα μείνουν μόνο τα θετικά στοιχεία.
Μόνο τότε, αφού ελέγξετε τα προβλήματα συχνοτήτων, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την προσθετική εξισορρόπηση για να ενισχύσετε κάποια ζώνη συχνοτήτων που το χρειάζεται — αλλά αυτή τη φορά, οι ενισχύσεις σας θα είναι πιθανώς λιγότερο έντονες και επομένως πολύ πιο διαφανείς και μουσικές.
5. Να πιστεύετε ότι η ενίσχυση κατά +10 dB είναι κακή
Συχνά διαβάζουμε ότι δεν πρέπει να εξισώνουμε πάνω από 5 ή 6 ντεσιμπέλ.
Με άλλα λόγια, ότι αν ξεπεράσετε τα 6 dB, “δεν είναι καλό”.
Η επιχειρηματολογία πίσω από αυτό είναι αρκετά λογική: αν χρειάζεστε να ενισχύσετε μια ζώνη συχνοτήτων περισσότερο από 6 dB, τότε πιθανώς η ηχογράφηση έχει γίνει κακώς (βλ. την πρώτη συμβουλή αυτού του άρθρου).
Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ένα από τα κύρια ρητά του μιξαρίσματος, το οποίο είναι ότι “αν ακούγεται καλά, τότε είναι καλό”.
Επίσης, δεν πρέπει να φοβάστε να ενισχύσετε μια ζώνη συχνοτήτων κατά +10 dB αν ακούγεται καλύτερα μετά!
Σίγουρα, αν η ηχογράφηση μπορεί να βελτιωθεί για να αποφευχθεί αυτό το είδος εξισορρόπησης, είναι πάντα καλύτερα.
Αλλά σε πολλές περιπτώσεις, αυτή η ενίσχυση των 10 dB θα είναι απαραίτητη για να πάρει η πίστα σας τη μορφή που θέλετε.
Μη διστάσετε, λοιπόν, να κάνετε έντονες και καθαρές εξισορροπήσεις, αντί να περιορίζεστε με πολύ αυστηρούς κανόνες.
6. Να περνάτε πολύ χρόνο εξισώνοντας
Αυτή είναι ένα λάθος που έχω κάνει συχνά στο παρελθόν: όταν ήθελα να εξισώσω μια κομμάτι, έπαιρνα τον αγαπημένο μου παραμετρικό εξισωτή και προσπαθούσα να εντοπίσω όλα τα μικρά προβλήματα, όσο ελάχιστα κι αν ήταν, για να τα διορθώσω.
Με τον ίδιο τρόπο, προσπαθούσα να εφαρμόσω όλες τις συμβουλές που είχα διαβάσει ή ακούσει σχετικά με την EQ.
Αποτέλεσμα, συχνά κατέληγα με καμπύλες που έμοιαζαν έτσι (μετά από μισή ώρα που πέρασα διορθώνοντας πράγματα):
Σε σύγκριση, σε πολλές κονσόλες ή άλλες αναλογικές συσκευές, οι μονάδες εξίσωσης μοιάζουν έτσι:
Έτσι, δύο φίλτρα και τρεις ή τέσσερις ζώνες εξίσωσης, με ρυθμίσεις λιγότερο λεπτομερείς από πολλές λογισμικές EQ.
Σε αυτή την περίπτωση, δεν υπάρχει η δυνατότητα, εγγενώς, να προσθέσετε 10 διαφορετικά φίλτρα bell.
Το συμπέρασμα είναι άμεσο: αντί να περνάτε ώρες κάνοντας μικρο-εξισώσεις σε προβλήματα που δεν είστε σίγουροι ότι ακούτε, προσπαθήστε να πάτε στο ουσιαστικό.
Συμβουλή: προσπαθήστε να χρησιμοποιείτε plugins EQ με λίγες διαφορετικές ρυθμίσεις, ακόμη και αναπαράγοντας τις φέτες κονσόλας, για να σας βοηθήσουν να εστιάσετε στον ήχο.
Διορθώστε τα κύρια προβλήματα της ηχογράφησης, ενισχύστε τις πτυχές που θέλετε να ακούσετε περισσότερο, και αυτό είναι όλο.
Ιδιαίτερα αν είστε αρχάριος, το να φτάσετε στο 80 ή 90% του στόχου είναι ήδη πολύ καλό!
Αποφύγετε λοιπόν να περιπλέκετε την εξίσωση για να μην βλάψετε τα μίξ σας.
7. Να βάζετε φίλτρα υψηλής διέλευσης σε όλα
Όταν εξισώνουμε ένα κομμάτι, οι πρώτες ενέργειες συνήθως περιλαμβάνουν τον καθαρισμό του.
Δηλαδή, να αφαιρέσουμε τις αντηχήσεις και να μειώσουμε τις ενοχλητικές ζώνες συχνοτήτων που είναι πολύ θορυβώδεις, πολύ νασάλ ή πολύ επιθετικές.
Για να κάνουμε αυτόν τον καθαρισμό, συχνά τείνουμε να ξεκινάμε με ένα φίλτρο υψηλής διέλευσης (ή χαμηλής κοπής, το ίδιο είναι), για να αφαιρέσουμε το κάτω μέρος του φάσματος.
Σε ορισμένα όργανα, η προσθήκη ενός τέτοιου φίλτρου είναι σχεδόν αυτόματη: πιθανότατα θα έχετε δυσκολία να ακούσετε καθαρά τη μπάσα σας αν το κάτω μέρος του φάσματος των κιθαρών σας δεν έχει κοπεί λίγο.
Ωστόσο, σας αποτρέπω να εφαρμόσετε αυτή τη φιλτράρισμα με πολύ συστηματικό τρόπο, κόβοντας τις μπάσες < 50 Hz σε όλα τα κομμάτια.
Πράγματι, αν το κάνετε αυτό, το μίξ σας θα χάσει σε δύναμη.
Όσο κάποιες κομμάτια θα επωφεληθούν σίγουρα από την προσθήκη ενός φίλτρου υψηλής διέλευσης, τόσο αν εφαρμόσετε αυτή τη θεραπεία σε όλα τα κομμάτια αυτές οι συχνότητες θα είναι απλώς ανύπαρκτες και το μίξ θα χάσει σε ζεστασιά/σώμα.
Σημείωση: φυσικά, αυτές οι παρατηρήσεις ισχύουν επίσης για τα φίλτρα χαμηλής διέλευσης.
8. Διορθώστε τα προβλήματα συχνοτήτων στα buss
Ακόμη ένα αρκετά κοινό λάθος: να ξεκινάτε ένα μίξ προσθέτοντας έναν εξισωτή σε ένα buss (= μια ομάδα κομματιών) ή ακόμη και απευθείας στο master.
Ή χειρότερα: να προρυθμίζετε έναν εξισωτή (+2 dB στις μπάσες, φίλτρο high-self στις ψηλές…) και να τον τοποθετείτε έτσι, στο master.
Ναι, είναι δυνατόν να χρησιμοποιείτε EQ σε ένα buss.
Όχι, δεν πρέπει να ξεκινάτε από εκεί για να εξισώσετε ένα κομμάτι.
Τι συμβαίνει όταν εξισώνουμε μια ομάδα κομματιών;
Λοιπόν, τα κομμάτια πρώτα αθροίζονται, δηλαδή προστίθενται, στο επίπεδο της ομάδας για να γίνουν ένα σήμα stereo — και στη συνέχεια αυτό το ίδιο σήμα αποστέλλεται στον εξισωτή σας.
Τώρα, ας υποθέσουμε ότι παρατηρείτε ότι ορισμένες συχνότητες συσσωρεύονται στα μεσαία και αυτό καθιστά το μίξ σας θολό.
Αν μειώσετε αυτές τις συχνότητες σε ένα buss ή στο master, δεν θα έχετε διορθώσει το πρόβλημα: θα έχετε μειώσει την έντασή τους σε σχέση με τις άλλες συχνότητες — αλλά θα έχετε επίσης χάσει σε δύναμη στα μεσαία.
Με άλλα λόγια, τα μεσαία σας θα είναι πάντα θολά, αλλά λιγότερο ακουστά.
Η συνέπεια όλων αυτών είναι ότι είναι προτιμότερο να αφιερώσετε χρόνο για να εντοπίσετε κομμάτι προς κομμάτι τι προκαλεί πρόβλημα, και επομένως να διορθώσετε τις EQ σας στο επίπεδο των κομματιών.
Σίγουρα μπορεί να φαίνεται χρονοβόρο, αλλά είναι απαραίτητο για να έχετε ένα ποιοτικό μίξ: στο μίξαρισμα, σπάνια υπάρχουν συντομεύσεις.
Είναι επίσης πολύ καλύτερο από άποψη εκμάθησης, καθώς είναι πολύ πιο λογικό: θα σας διδάξει να αναγνωρίζετε καλύτερα τις ύποπτες πηγές των συχνοτικών προβλημάτων που ακούτε.
9. Μην χρησιμοποιείτε τη λειτουργία Bypass
Οι ισοσταθμιστές συχνά διαθέτουν μια λειτουργία bypass, δηλαδή ένα κουμπί που επιτρέπει την ενεργοποίηση και απενεργοποίηση του εφέ κατά βούληση.
Αν δεν υπάρχει, παραμένει πάντα η δυνατότητα να απενεργοποιήσετε το plugin απευθείας από το DAW σας.
Αυτό το κουμπί, δυστυχώς, χρησιμοποιείται πολύ σπάνια — ενώ είναι ουσιαστικό για τις ενέργειες εξισορρόπησης.
Ας εξηγήσω:
Όταν εξισορροπείτε μια πίστα, μπορεί να είναι δελεαστικό να πάτε πάντα πιο μακριά, να προσθέσετε πάντα ένα ή δύο dB εδώ ή εκεί.
Καθώς προχωράτε με τις ενέργειες εξισορρόπησης, χάνετε έτσι από την οπτική σας τον στόχο που προσπαθούσατε να επιτύχετε: η ελαφριά ανύψωση των υψηλών που φανταζόσασταν για να δώσετε αέρα στη φωνή μετατρέπεται σε έντονη αύξηση +6dB.
Για να αποφευχθεί αυτό, είναι ουσιαστικό να κάνετε συνεχώς “πριν/μετά” χρησιμοποιώντας τη λειτουργία bypass, για να ελέγχετε κάθε στιγμή την επίδραση των τροποποιήσεων που έχετε κάνει — και ειδικότερα να διασφαλίσετε ότι αυτές οι τροποποιήσεις βελτιώνουν πραγματικά το μίξα σας.
10. Μην προσπαθήσετε ποτέ την δυναμική εξισορρόπηση
Για να ολοκληρώσω αυτό το άρθρο, σας προτείνω να εξετάσουμε ένα λάθος που δεν είναι ακριβώς λάθος, καθώς πρόκειται για πειραματισμό με άλλους τύπους εφέ.
Οι περισσότερες EQ είναι στατικές: οι καμπύλες εξισορρόπησης που εφαρμόζετε θα είναι οι ίδιες σε όλο το κομμάτι, ανεξάρτητα από το επίπεδο ήχου της πίστας.
Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, αντιμετωπίζουμε προβλήματα που εκδηλώνονται μόνο κατά διαστήματα.
Για παράδειγμα, μια αντήχηση μιας συγκεκριμένης νότας που γίνεται επιθετική.
Ή μια πίστα φωνής με μια ζώνη συχνοτήτων λίγο νασάλ που ενοχλούν μόνο σε ορισμένες λέξεις.
Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να είναι ενδιαφέρον να χρησιμοποιήσετε έναν δυναμικό ισοσταθμιστή, ένα εφέ που μοιάζει σε πολλές πτυχές με έναν πολυμπάντα συμπιεστή.
Αντί να έχετε μια στατική εξισορρόπηση, η δυναμική EQ θα σας επιτρέψει να εφαρμόσετε την εξισορρόπηση ανάλογα με το επίπεδο της ζώνης συχνοτήτων.
Έτσι, θα μπορείτε να διασφαλίσετε ότι η εξισορρόπηση μιας αντήχησης θα εφαρμόζεται μόνο όταν αυτή είναι παρούσα.
Συμπέρασμα
Αναγκάζοντας τον εαυτό σας να αποφύγει αυτά τα λάθη (ακόμα και αν ορισμένα είναι ήδη συνήθειες), θα δείτε την ποιότητα των μιξ σας να αυξάνεται.
Θα ελέγχετε καλύτερα τις συχνότητες και η μίξη θα διευκολυνθεί.
Ωστόσο, αν υπήρχε μόνο ένα σημείο να θυμηθείτε, νομίζω ότι θα ήταν το #6 σχετικά με το γεγονός ότι περνάτε πάρα πολύ χρόνο στην εξισορρόπηση. Με τους ισοσταθμιστές σας, προσπαθήστε πρώτα να πάτε στο ουσιώδες.
Τουλάχιστον, στην αρχή — αντί να προσπαθείτε να εξισορροπήσετε τις πίστες σας με απόλυτη τελειότητα.
Καλύτερα να έχετε ένα καλό μίξ κοντά στο 90% της ποιότητας στόχου που έχετε θέσει, παρά ένα μίξ που δεν έχει ποτέ ολοκληρωθεί 😀
Για να προχωρήσετε περισσότερο, σας προτείνω να διαβάσετε τον λεπτομερή οδηγό μου για την εξισορρόπηση, που περιέχει συνδέσμους προς έναν αριθμό παρόμοιων πόρων.
👉 Η εκπαίδευσή μου για τις Βασικές Αρχές της Μίξης είναι επίσης ιδανική αν ξεκινάτε στη μίξη και θέλετε να προχωρήσετε γρήγορα και καλά.