Πρέπει να χρησιμοποιούμε αντήχηση κατά το mastering;
Αν και μπορεί να φαίνεται αρχικά αντιφατικό, η ιδέα της προσθήκης μιας ελαφριάς αντήχησης για το mastering ενός κομματιού έχει διαδοθεί με τα χρόνια.
Αναμφίβολα λόγω της ενσωμάτωσης μιας “Mastering Reverb” ανάμεσα στα modules του plugin iZotope Ozone, το οποίο λόγω της all-in-one φύσης του έχει γρήγορα καθιερωθεί ως ένα απαραίτητο εργαλείο για το mastering σε πολλούς home studistes.

Αν και η δυνατότητα αυτή έχει αφαιρεθεί από την έκδοση 6, προκαλώντας μια σειρά αντιδράσεων στα φόρουμ εκείνη την εποχή, το ζήτημα της χρήσης αντήχησης για αυτόν τον τύπο εφαρμογής παραμένει πάντα επίκαιρο.
Λοιπόν, είναι πραγματικά καλή ιδέα να χρησιμοποιούμε αντήχηση κατά το mastering;
Η απάντηση σε αυτό το άρθρο…
Αντήχηση & Mastering: μια κακή πρακτική
Σαφώς, αν ανατρέξουμε στα συνήθη βήματα του mastering ήχου (και ακόμη και αν έχουμε στο μυαλό μας ότι κάθε κομμάτι είναι διαφορετικό), η προσθήκη αντήχησης σε ένα master είναι μια πολύ κακή πρακτική.
Ακόμη και κάτι που πρέπει να αποφεύγεται όπως η πανούκλα.
Απλά γιατί τις περισσότερες φορές, η προσθήκη αυτού του τύπου εφέ σε ένα πλήρες mix θα απλώς πνίξει το mix σε μια ακατάλληλη ατμόσφαιρα.
Μετά από όλα, η προσθήκη αντήχησης σημαίνει ότι απομακρύνουμε έναν ήχο στον χώρο — και θέλετε πραγματικά να δώσετε την εντύπωση σε αυτούς που ακούνε το κομμάτι σας ότι βρίσκονται στην άλλη άκρη ενός δωματίου ή ενός διαδρόμου;
Δεν νομίζω… 🙂
Επιπλέον, κάποιοι μερικές φορές χρησιμοποιούν αντήχηση κατά το mastering πιστεύοντας ότι αυτό θα βοηθήσει να ισορροπήσουν και να απαλύνουν ορισμένες συχνότητες.
Και πάλι, είναι μια ψευδώς καλή ιδέα — και για να διαχειριστείτε όλα όσα αφορούν τις συχνότητες κατά το mastering είναι πολύ πιο σχετικό να χρησιμοποιήσετε έναν ισοσταθμιστή.
Στην πραγματικότητα, ο στόχος του mastering είναι να προσφέρει μια φινέτσα σε ένα mix — χωρίς να προσθέτει δημιουργικά στοιχεία που θα άλλαζαν ό,τι έχει γίνει κατά το μιξάρισμα.
Έτσι, η προσθήκη αντήχησης σε ένα mix έρχεται φυσικά σε αντίθεση με αυτή τη φιλοσοφία, καθώς θα επηρεάσει εντελώς την αντίληψη της ατμόσφαιρας του κομματιού.
Αν το mix σας λείπει από ατμόσφαιρα, διορθώστε το πρόβλημα στο επίπεδο του mix.
Αλλά από προεπιλογή, κατά το mastering, μην χρησιμοποιείτε αντήχηση.
Ορισμένες πιθανές χρήσεις της αντήχησης κατά το mastering
Αυτό που λέγεται, υπάρχουν ωστόσο εξαιρέσεις που επιβεβαιώνουν τον κανόνα, όπως λέμε.
Δηλαδή, εξαιρετικά σπάνιες καταστάσεις όπου, ναι, η χρήση αντήχησης κατά το mastering μπορεί να έχει νόημα.
Περίπτωση #1: Το mix είναι πολύ ξηρό (και δεν μπορείτε να το αλλάξετε)
Σε ορισμένες περιπτώσεις, θα πρέπει να masterάρετε mixes που προφανώς λείπουν από ατμόσφαιρα, που προφανώς λείπουν από αυτή την 3D αίσθηση του stereo χώρου.
Και δυστυχώς, δεν είναι πάντα δυνατό να τροποποιήσετε το αρχικό mix γιατί, για παράδειγμα:
- έχετε περιορισμούς χρόνου;
- masterάρετε ένα κομμάτι για κάποιον που δεν επιθυμεί / δεν μπορεί να διορθώσει το mix;
- έχετε χάσει τις αρχικές λωρίδες.
Σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να βρείτε έναν τρόπο να δώσετε ζωή στο mix — και η αντήχηση μπορεί τότε να είναι μια καλή λύση για να συνδέσετε τη σκηνή ακουστικά με λεπτό τρόπο και να προσφέρετε κάποια ηχητική κόλλα.
Περίπτωση #2: Διόρθωση μιας ακατάλληλης ατμόσφαιρας
Λίγο στην ίδια ιδέα με την περίπτωση #1, μπορείτε μερικές φορές να βρεθείτε με ένα mix στο οποίο οι επιλογές αντήχησης που έχουν γίνει δεν ήταν οι πιο σχετικές.
Ή, ένα mix του οποίου οι λωρίδες είχαν ηχογραφηθεί σε ένα δωμάτιο με κακή ακουστική, επηρεάζοντας έτσι την ποιότητα του τελικού mix.
Σε αυτή την περίπτωση, η πολύ λεπτή προσθήκη αντήχησης μπορεί να προσφέρει ένα σημαντικό πλεονέκτημα στο σύνολο.
Αυτό που λέγεται, ανάλογα με το στυλ μουσικής, θα συνειδητοποιήσετε ότι αυτή η επιλογή δεν είναι πάντα η σωστή: στη τζαζ ή στη κλασική μουσική, θεωρώ ότι μπορούμε αρκετά εύκολα να προσθέσουμε λίγο επιπλέον ατμόσφαιρα κατά το mastering, ενώ για είδη όπου η καθαρότητα των οργάνων είναι ουσιώδης όπως το σύγχρονο μέταλ, αυτό θα είναι πιθανώς μια κακή ιδέα.
Συμβουλή: αν αποφασίσετε να προσθέσετε μια αντήχηση σε όλο το μίγμα για να διορθώσετε μια μέτρια ατμόσφαιρα, μην ξεχάσετε να την εξισώσετε για να αποφύγετε να κάνετε το μίγμα ακατάστατο.
Περίπτωση #3: Ρύθμιση του τέλους του κομματιού
Τέλος, υπάρχει μια τρίτη πιθανή κατάσταση για την οποία είναι λογικό να χρησιμοποιήσετε αντήχηση κατά το mastering: πρόκειται για την περίπτωση όπου το fade out (εξασθένιση) ενός κομματιού έχει κοπεί πολύ νωρίς κατά την εξαγωγή του μίγματος, ή απλά δεν είναι αρκετά μακρύ.
Σε αυτή την περίπτωση, η προσθήκη μιας αντήχησης που μοιάζει με αυτή που συμβαίνει στο τέλος του κομματιού επιτρέπει να διορθωθεί το πρόβλημα.
Φυσικά, πρέπει να παίξετε με την αυτοματοποίηση της καναλιού εφέ ώστε να επηρεάσετε μόνο τα τελευταία δευτερόλεπτα του κομματιού — αλλιώς θα βρείτε όλα τα προβλήματα που αναφέρθηκαν προηγουμένως.
Ποια αντήχηση να χρησιμοποιήσετε για το mastering;
Όπως είπα παραπάνω, η χρήση αντήχησης για το mastering είναι μια εξαιρετικά σπάνια και συγκεκριμένη πρακτική: είναι δύσκολο να δώσετε γενικές συμβουλές που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν εύκολα σε κάθε κομμάτι.
Ιστορικά, όταν έπρεπε να προστεθεί αντήχηση σε ένα μίγμα που ήταν λίγο πολύ ξηρό, προτιμούσαμε τις μεγάλες αντηχήσεις πλάκας, όπως η EMT 140.
Έτσι, αν δεν έχετε το υλικό, μπορείτε ενδεχομένως να χρησιμοποιήσετε μία από τις πιο ή λιγότερο κοντινές προσομοιώσεις που υπάρχουν σε μορφή plugin.
Ακολουθούν μερικές προτάσεις:
- Waves Abbey Road Reverb Plates (-10% με αυτό το σύνδεσμο και τον κωδικό προώθησης που εμφανίζεται)
- Arturia Rev PLATE-140
- SoundToys Little Plate
- UAD EMT® 140 Classic Plate Reverberator (αν έχετε υλικό UAD)

Αντίθετα, μια άλλη προσέγγιση είναι να βασιστείτε σε αντηχήσεις με συνελικτική, οι οποίες θα αναπαράγουν πιο πιστά πραγματικούς και ρεαλιστικούς ακουστικούς χώρους.
Έτσι, θα είναι πιο εύκολο να προσθέσετε μια ατμόσφαιρα λίγο “συνεδριακής αίθουσας” σε ένα κομμάτι κλασικής μουσικής ή μια υφή “υφασμάτινης αίθουσας” σε ένα κομμάτι chamber jazz λίγο πιο οικείο.

Σημειώστε ότι ένα από τα πλεονεκτήματα των plugins αντήχησης με συνελικτική είναι ότι συχνά επιτρέπουν να ρυθμίσετε τη διάρκεια του decay χωρίς να επηρεάσετε τις πρώτες ανακλάσεις (early reflections).
Τέλος, δεν έχει σημασία το plugin ή ο τύπος αντήχησης που χρησιμοποιείτε, μην διστάσετε να χρησιμοποιήσετε μια επεξεργασία mid/side (αν υπάρχει ενσωματωμένη στο plugin, τόσο το καλύτερο, αλλιώς χρησιμοποιήστε ένα EQ mid/side) για να αναδείξετε κυρίως την αντήχηση στα πλάγια αλλά να αποφύγετε να πνίξετε το κεντρικό σήμα.
Σε λογική mastering, αυτό θα επιτρέψει να γίνει το εφέ λίγο πιο διακριτικό και πιο αποτελεσματικό.
Συμπέρασμα
Τελικά, θα το έχετε καταλάβει, πέρα από μερικές συγκεκριμένες περιπτώσεις και παρά τις μικρές τεχνικές που αναφέρθηκαν σε αυτό το άρθρο, είναι καλύτερα να αποφεύγετε τη χρήση αντήχησης για το mastering.
Ιδιαίτερα αν είστε αρχάριος/α και δεν είστε ακόμη πολύ σίγουροι/ες για το τι κάνετε: τις περισσότερες φορές, η αντήχηση θα κάνει περισσότερη ζημιά παρά καλό στο master σας.
Αν όμως αναζητάτε εργαλεία που να επηρεάζουν την ατμόσφαιρα ενός κομματιού κατά το mastering, μην διστάσετε να εξετάσετε τα εργαλεία διεύρυνσης της στερεοφωνικής εικόνας, που μπορεί να είναι μια ενδιαφέρουσα και λιγότερο ριψοκίνδυνη εναλλακτική.