On entend beaucoup parler de la compression parallèle comme étant une technique de référence pour le mixage et le mastering.
Le terme semble avoir été inventé par Bob Katz, un ingénieur du son américain célèbre spécialisé dans le mastering et connu notamment pour son excellent livre Mastering Audio: The Art and the Science.
En elle-même, la méthode de mix existe au moins depuis la fin des années 70. Elle fut initialement employée par de nombreux studios new-yorkais, ce qui lui donna son autre nom de New York Compression.
Mais concrètement, de quoi s’agit-il ? Dans quelle situation peut-on utiliser cette technique de compression audio, et pour quel effet ? Et surtout, quels sont les réglages idéaux pour la compression parallèle ?
Les réponses, dans cet article ! 🙂
Le principe de la compression parallèle
La compression parallèle est une technique assez simple mais très efficace, applicable à de nombreuses situations — aussi bien dans un contexte de mixage que de mastering.
Une technique simple
Elle consiste à prendre une piste (ou un buss) et à en dupliquer le signal pour obtenir deux pistes identiques.
Sur la deuxième, on applique une compression affectant la totalité du signal, et non pas juste les crêtes. Cette seconde piste est alors mélangée plus ou moins subtilement à la première.
Voici un schéma résumant ce concept :
A noter que dans cette idée, un certain nombre de compresseurs audio (plugins) possèdent un réglage nommé Mix ou encore Blend, qui permet justement de mélanger le signal d’origine au signal compressé.
C’est-à-dire que ces plugins peuvent nativement générer une compression parallèle, sans qu’il soit nécessaire de dupliquer la piste.
A noter : j’ai parlé dans les lignes qui précèdent de “dupliquer” les pistes pour simplifier l’explication. Toutefois, il est également possible dans la plupart des DAWs d’envoyer le signal brut d’une piste à l’autre sans avoir à en copier le contenu.
Quel est l’objectif ?
Avec la compression parallèle, la piste d’origine reste intacte. On ne touche pas aux transitoires — leur attaque est donc conservée.
Par contre, grâce à la piste compressée, on va pouvoir faire ressortir les sons les moins forts, ce qui aura pour effet de faire gagner en corps et en puissance, mais en limitant la perte de dynamique. Comme si on ne gardait que les avantages de la compression.
Et c’est là toute la différence avec la compression classique !
Si l’on avait compressé la première piste directement, les crêtes auraient également été atténuées et on aurait perdu fortement en attaque et en dynamique.
Avec la compression parallèle, à l’inverse, on entend à la fois :
- le son non compressé, dynamique et naturel, de la première piste ;
- le son compressé de la seconde, mais comme s’il n’affectait que les sons les moins forts, dont le volume est alors relevé.
Résultat : le mix sonne plus fort mais reste agréable.
Quand utiliser cette méthode ?
Comme je le disais plus haut, on peut utiliser cette technique dans de nombreuses situations de mix :
- Pour le mastering — probablement le meilleur moment pour employer la compression parallèle, qui permet alors d’apporter de la cohésion au mixage.
- Sur la batterie — la compression parallèle s’avère très efficace sur tous les buss de batterie, de percussions ou sur les beats électroniques.
- Autres usages — bien sûr, on peut très bien l’appliquer par exemple à une piste de chant, à une basse ou même à un piano pour en augmenter le sustain.
Attention toutefois à ne pas trop en abuser, au risque de dénaturer le morceau…
Les réglages
Les réglages à appliquer pour la compression parallèle sont très simples et surtout très rapides à effectuer. Que votre DAW soit Ableton Live, Cubase ou même FL Studio, ces réglages seront toujours identiques.
Po pierwsze, należy ustawić próg lub threshold na bardzo niską wartość, w zależności od sygnału wejściowego. Idea polega na tym, że cały lub prawie cały ten sygnał powinien być skompresowany. Jeśli ustawisz go zbyt wysoko, tylko szczyty sygnału będą miały wpływ, a kompresja równoległa będzie mniej skuteczna.
Atak powinien być jak najszybszy, aby transjenty były całkowicie stłumione, ponieważ to głównie cichsze dźwięki nas tutaj interesują (a nie transjenty).
Release z kolei powinien być ustawiony na wartość średnią. Możesz na przykład zacząć od około 200 milisekund (ms), dostosowując w zależności od swoich upodobań i dźwięku, którego szukasz, ale niekoniecznie w odniesieniu do tempa.
Należy zauważyć, że zbyt szybkie ustawienie release da zbyt oczywisty efekt kompresji, prawdopodobnie z wieloma artefaktami audio (efekt “pumping”).
Na koniec, stosunek może być ustawiony w sposób bardziej zmienny, w zależności od tekstury, jaką chcesz nadać swojemu utworowi.
Typowo, dla bardziej naturalnego brzmienia, zdecydowanie polecam pozostać między 1.5:1 a 2:1.
W rzeczy samej, nawet jeśli te wartości są niskie, sygnał będzie w każdym przypadku bardzo skompresowany, ponieważ używasz bardzo niskiego progu.
Inaczej, wyższe stosunki będą miały bardziej agresywny charakter, co może być interesujące, ale znacznie trudniejsze do kontrolowania.
Na koniec, po dokonaniu tych ustawień, pozostaje tylko subtelnie wymieszać ścieżkę. Ogólnie rzecz biorąc, będzie ona miała zawsze niższy poziom niż poziom ścieżki oryginalnej. Idea polega na tym, że ścieżka skompresowana ma wspierać ścieżkę surową, a nie odwrotnie.
Przykład dźwiękowy
Efekt kompresji równoległej jest bardzo łatwy do usłyszenia, pomyślałem więc, że warto dodać do tego artykułu krótki przykład audio, aby zilustrować, co można osiągnąć.
Użyłem do tego próbki elektronicznego beatu (licencja CC BY 3.0 day_tripper13). Oto ona w wersji surowej, bez żadnych dodanych efektów:
Następnie skopiowałem ścieżkę, aby zastosować kompresję równoległą. W tym celu użyłem wbudowanego kompresora w moim DAW (w tym przypadku Ableton Live) i ustawiłem go zgodnie z powyższymi wskazówkami.
Oto sama skompresowana ścieżka:
Oczywiście, kompresja jest oczywista i wcale nie naturalna.
Ale jeśli połączymy obie ścieżki, otrzymujemy to:
Jak możesz usłyszeć, rytm zyskał na głośności (szczególnie między transjentami) i spójności. Werbel brzmi nieco mocniej, a hi-haty (charleston) są bardziej wyraźne.
Zauważ również, że pogłos jest teraz bardziej wyraźny, co z pewnością pomaga w efekcie spójności i struktury miksu.
Ostatecznie uzyskujemy dźwięk bardziej uderzający, głośniejszy, ale wciąż wystarczająco dynamiczny.
Aby pójść dalej
Po pierwsze, pozwól, że ostrzegę: kompresja równoległa jest bardzo skuteczna, ale ma coś uzależniającego. Dlatego uważaj, aby nie używać jej “domyślnie” w swoich miksach, nie zadając sobie pytania “czy naprawdę tego potrzebuję?”.
Jednak mogę tylko zachęcić cię do eksperymentowania z kompresorami. Istnieje wiele różnych typów, a każdy z nich wniesie inny charakter dźwięku.
W szczególności polecam przetestować kompresory vintage typu 1176, bardzo kolorowe, lub kilka pluginów kompresji z tej listy.