Δεν υπάρχει πιο ικανοποιητικό εφέ από μια καλή αντήχηση που προστίθεται σε μια γραμμή.
Αμέσως, ακούγεται καλύτερα, ο ήχος είναι πιο ευχάριστος… το απολαμβάνουμε με ένα μικρό ικανοποιημένο χαμόγελο.
Ωστόσο, όταν επαναφέρουμε τη γραμμή και την αντήχηση που έχει ρυθμιστεί πρόσφατα σε ολόκληρο το μίγμα, δεν είναι πάντα τόσο τέλεια όσο φανταζόμασταν.
Ίσως η προσθήκη αντήχησης να κάνει το μίγμα ακατάστατο, ίσως τελικά να μην ακούγεται τόσο καλά όσο περιμέναμε…
Έτσι, για να αποφύγετε αυτού του είδους τις απογοητεύσεις, σας έχω συγκεντρώσει αυτή τη λίστα με 8 συμβουλές, ή μάλλον 8 λάθη που πρέπει να αποφύγετε απολύτως όταν χρησιμοποιείτε αντηχήσεις.
Λάθος νούμερο 1: Προσθήκη αντηχήσεων ως insert
Συχνά, όταν ξεκινάμε, έχουμε την τάση να προσθέτουμε τα plugins αντήχησης ως insert, δηλαδή απευθείας στις γραμμές που περιέχουν τις ηχογραφήσεις μας.
Ωστόσο, είναι πραγματικά μια κακή πρακτική που πρέπει να εξαλείψουμε το συντομότερο δυνατό.
Στην πραγματικότητα, όταν προσθέτετε ένα χρονικό εφέ όπως οι αντηχήσεις σε μια γραμμή, υπάρχουν δύο κύριες συνέπειες που καθιστούν το εφέ δύσκολο στη διαχείριση:
- Δεν μπορείτε να επεξεργαστείτε τον ήχο του εφέ σας ανεξάρτητα: αν βάλετε ένα EQ στην αντήχηση σας (και θα το συζητήσουμε λίγο παρακάτω), θα επηρεάσετε επίσης το αρχικό σήμα.
- Δεν μπορείτε πραγματικά να διαχειριστείτε την ένταση του εφέ σας ανεξάρτητα: βεβαίως, συχνά υπάρχει ένα κουμπί “mix” στις αντηχήσεις, αλλά είναι πολύ πιο πρακτικό να έχετε ένα fader αφιερωμένο για το αρχικό σήμα και ένα fader αφιερωμένο για το σήμα με αντήχηση.
Ως εκ τούτου, προσθέστε πάντα τις αντηχήσεις σας σε γραμμές τύπου Send (ή “Επιστροφή”) — κάτι που θα σας επιτρέψει να αποφύγετε αυτά τα δύο προβλήματα.
Συγκεκριμένα, οι μόνοι περιπτώσεις όπου μπορείτε να επιτρέψετε τον εαυτό σας να προσθέσει εφέ απευθείας στη γραμμή είναι όταν χρησιμοποιούνται πραγματικά σε μια δημιουργική λογική. Όταν είναι η βάση του ήχου σας.
Για παράδειγμα, αν κάνετε μουσική ατμόσφαιρας με συνθεσάιζερ, είναι πιθανό ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η προσθήκη μιας μεγάλης αντήχησης σε μια γραμμή συνθεσάιζερ να είναι ο πιο απλός τρόπος για να αποκτήσετε τον ήχο σας, και ότι δεν χρειάζεται να επεξεργαστείτε μεμονωμένα τον αρχικό ήχο.
Λάθος νούμερο 2: Μη εξισορρόπηση των αντηχήσεων
Ένα κλασικό λάθος: προσθέτουμε την αντήχηση μας σε μια γραμμή επιστροφής, τη μιξάρουμε με το fader…
… και αυτό καθιστά το μίγμα μας πολύ ακατάστατο.
Ναι: σχεδόν πάντα πρέπει να εξισορροπούμε τις αντηχήσεις.
Μερικές φορές, υπάρχουν μάλιστα ρυθμίσεις ενσωματωμένες μέσα στα plugins που επιτρέπουν την προσαρμογή της ποσότητας μπάσων ή πρίμων — αλλά γενικά προσθέτω έναν μικρό εξισωτή αμέσως μετά για να ελέγξω καλύτερα αυτές τις συχνότητες.
Στην πραγματικότητα, οι προσομοιώσεις ακουστικών χώρων τείνουν να δημιουργούν δύο τύπους προβλημάτων:
- αντηχήσεις σε χαμηλές συχνότητες, που πνίγουν την μπότα σας και τη γραμμή μπάσου σας;
- υπερβολικός αέρας σε υψηλές συχνότητες που τις καθιστά πολύ διαπερατές και κάνει π.χ. να αναδεικνύεται η σιβιλάση στη φωνή.
Για να αντιμετωπίσετε αυτά τα προβλήματα, η προσθήκη ενός φίλτρου υψηλής διέλευσης και ενός φίλτρου χαμηλής διέλευσης συχνά αρκεί.
Μπορείτε μάλιστα να τα προσθέσετε πριν από το plugin αντήχησης σας, όπως στην διάσημη τεχνική “Abbey Road” που αναλύω στο παρακάτω βίντεο:
Λάθος νούμερο 3: Χρήση μόνο μιας αντήχησης
Δεν είμαι σίγουρος ότι όλοι σχετίζονται με αυτό το σημείο, αλλά είναι κάτι που έχω κάνει και εγώ στο παρελθόν: χρησιμοποιούσα μόνο μία αντήχηση ανά μίγμα.
Ναι, μία μόνο γραμμή, με ένα μόνο plugin.
Στο μυαλό μου, η λογική ήταν η εξής:
- αν χρησιμοποιώ μόνο ένα plugin, έχω λιγότερες πιθανότητες να κάνω λάθη;
- αν χρησιμοποιώ μόνο μία αντήχηση, αυτό θα δώσει περισσότερη αίσθηση “συνοχής” στο μίγμα, αφού “όλα τα όργανα θα παίζουν στον ίδιο ακουστικό χώρο”.
Αν και το πρώτο σημείο δεν είναι εντελώς λάθος, το δεύτερο είναι μη ρεαλιστικό.
Σε ένα μίγμα, χρησιμοποιούμε τις περισσότερες φορές πολλές αντηχήσεις που πράγματι προσομοιώνουν διαφορετικούς ακουστικούς χώρους, αλλά επειδή εξυπηρετούν διαφορετικές χρήσεις: ο ήχος που περιμένουμε από την snare δεν είναι ο ίδιος με αυτόν που περιμένουμε από τη φωνή.
Φυσικά, η ακουστική συνοχή είναι σημαντική, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα όργανα πρέπει να βρίσκονται ακριβώς στον ίδιο στερεοφωνικό χώρο.
Με άλλα λόγια: το αποτέλεσμα πρέπει να φαίνεται φυσικό, αλλά αυτή η φυσικότητα σπάνια προέρχεται από τη χρήση μιας μοναδικής ρεβέρμπ.
Αντίθετα, αποφύγετε να χρησιμοποιείτε πάρα πολλές διαφορετικές ρεβέρμπ και να περιπλέκετε υπερβολικά τον στερεοφωνικό σας χώρο. Δεν υπάρχει φυσικά κανόνας, αλλά αν έχετε περισσότερες από 3 ρεβέρμπ στο μίξα σας, ελέγξτε αν είναι όλες πραγματικά χρήσιμες.
Σφάλμα αριθμός 4: Μη χρήση του pre-delay
Σε έναν αριθμό από plugins ρεβέρμπ, έχετε μια ρύθμιση που ονομάζεται “pre-delay”.
Απλά, αυτή η ρύθμιση σας επιτρέπει να μετακινήσετε ελαφρώς στο χρόνο την ρεβέρμπ.
Γιατί είναι χρήσιμη;
Λοιπόν, σε ορισμένες περιπτώσεις, μια ρεβέρμπ μπορεί να έχει την τάση να πνίγει τον ήχο της αρχικής πίστας.
Όπως αυτό:
Χρησιμοποιώντας το pre-delay, μπορείτε να δώσετε λίγη νοημοσύνη στην αρχική σας πίστα, καθώς η ρεβέρμπ θα ακούγεται με μια χούφτα χιλιοστά του δευτερολέπτου καθυστέρηση:
(Πηγή του ηχητικού παραδείγματος: James May – Eliza Jane)
Το αποτέλεσμα μπορεί να φαίνεται μερικές φορές λεπτό, αλλά μπορεί πραγματικά να κάνει τη διαφορά σε ένα μίξ — ειδικά στις φωνητικές πίστες, για παράδειγμα για να αναδείξει την επίθεση των συλλαβών.
Συμβουλή: αν δεν έχετε ρύθμιση pre-delay στη ρεβέρμπ σας, μπορείτε πολύ καλά να τοποθετήσετε ένα plugin delay πριν από αυτήν ρυθμισμένο έτσι ώστε να έχετε μια μοναδική ηχώ (feedback στο 0%).
Ρυθμίστε στη συνέχεια τη χρονική ρύθμιση (σε χιλιοστά του δευτερολέπτου) με τον ίδιο τρόπο όπως ένα κουμπί pre-delay, όπως στην εικόνα παρακάτω.
Σφάλμα αριθμός 5: Προσθήκη ρεβέρμπ σε όλες τις πίστες
Ένα κλασικό λάθος αρχαρίου, αλλά πόσο συγχωρητέο: στην ιδέα να τοποθετήσουμε όλα τα όργανα σε έναν ηχητικό χώρο, μερικές φορές προσθέτουμε ρεβέρμπ σε όλες τις πίστες.
Στη ντραμς, την κιθάρα, τη φωνή, τα synths, το μπάσο γιατί όχι…
Αλλά τι θα συμβεί τότε;
Λοιπόν, θα απομακρύνετε όλα τα όργανα στον στερεοφωνικό χώρο.
Πράγματι, πέρα από το να δίνει την εντύπωση ενός πιο ή λιγότερο ρεαλιστικού ηχητικού χώρου, η ρεβέρμπ χρησιμεύει κυρίως για να διαχειρίζεται το βάθος στο μίξ των πίστας.
Όσο περισσότερη ρεβέρμπ έχετε σε μια πίστα, τόσο περισσότερο θα δίνει την εντύπωση ότι είναι απομακρυσμένη.
Φυσικά, αυτό εξαρτάται επίσης από τις ρυθμίσεις του plugin, αλλά παραμένει αληθές γενικά.
Επίσης, αν βάλετε ρεβέρμπ παντού, θα απομακρύνετε προς τα πίσω του στερεοφωνικού χώρου όλα τα όργανα — και το μίξ θα ακούγεται αρκετά απομακρυσμένο.
Είναι πολύ πιο ενδιαφέρον να δημιουργήσετε αντίθεση με ορισμένες πολύ ξηρές πίστες και άλλες με πολύ έντονη ρεβέρμπ.
Σφάλμα αριθμός 6: Μίξη πολύ δυνατά τις ρεβέρμπ
Θυμηθείτε τι έλεγα στην εισαγωγή: η ρεβέρμπ έχει αυτή την λίγο μαγική πλευρά που κάνει, μόλις την προσθέσουμε σε μια πίστα, να φαίνεται ότι αυτή ακούγεται καλύτερα.
Γι’ αυτό και ακόμα κι αν τραγουδάμε άσχημα, είναι πάντα πιο ευχάριστο να τραγουδάμε κάτω από το ντους, που αντηχεί, παρά σε ανοιχτό χώρο. 😉
Ως αποτέλεσμα, κατά τη διάρκεια της μίξης, έχουμε συχνά την τάση να μιξάρουμε υπερβολικά τις ρεβέρμπ. Δηλαδή να πιέζουμε λίγο παραπάνω τους φαντέρ.
Στην παρούσα στιγμή, ακούγεται καλά, αλλά έχει την τάση να πνίγει τα όργανα στο μίξ.
Συχνά, μια ρεβέρμπ θα πρέπει να είναι παρούσα για να γίνει αντιληπτή, και όχι για να ακουστεί.
Επομένως, να είστε προσεκτικοί με τους φαντέρ σας: μην διστάσετε, μόλις ρυθμίσετε έναν, να τον κατεβάσετε πολύ ελαφρώς για να μειώσετε λίγο ακόμα την ένταση της ρεβέρμπ.
Σφάλμα αριθμός 7: Χρήση μιας ρεβέρμπ
Ναι, σας βλέπω να έρχεστε:
“Είμαστε σε ένα άρθρο για τις ρεβέρμπ, και τώρα μου καταλογίζουν ότι χρησιμοποιώ ρεβέρμπ;”
🙂
Το γεγονός είναι ότι η ρεβέρμπ δεν είναι ο μόνος τρόπος για να δώσετε χώρο σε μια πίστα.
Πιο συχνά απ’ ότι νομίζουμε, τουλάχιστον σε ορισμένα μουσικά στυλ, η ρεβέρμπ έχει την τάση να απομακρύνει υπερβολικά τα όργανα στο μίξ, αντί να προσθέτει ρεαλισμό.
Αντί αυτού, ένα delay επιτρέπει να προσθέσετε μια ατμόσφαιρα με πιο λεπτό τρόπο και καταλαμβάνει λιγότερο χώρο στο μίξ.
Μην ξεχνάτε, λέγοντας αυτό, να επιλέξετε έναν χρόνο που να αντιστοιχεί στο τέμπο του κομματιού σας, για να διευκολύνετε την ενσωμάτωσή του με τα άλλα όργανα.
► Για να μάθετε περισσότερα, μη διστάσετε να δείτε το άρθρο μου σχετικά με τη χρήση του delay αντί για τις ρεβέρμπ.
Σφάλμα Νο8: Μη δοκιμάζετε άλλες ρεβέρμπ
Μερικές φορές έχουμε την τάση να θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε με κάθε κόστος τα plugins που έχουμε.
Επειδή νιώθουμε πιο άνετα με αυτά, ή επειδή θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο αυτά που έχουμε αγοράσει αν πρόκειται για τρίτα plugins.
Ωστόσο, από plugin σε plugin, από αλγόριθμο σε αλγόριθμο, θα βρείτε διαφορετικές υφές και ήχους.
Ανοίγω λίγο τις πόρτες λέγοντας αυτό, αλλά είναι σημαντικό να το κρατήσετε στο μυαλό σας: για την ίδια χρήση, κάποιες ρεβέρμπ θα είναι υπέροχες και άλλες θα ταιριάζουν άσχημα με τις ακατέργαστες λωρίδες σας ή με το μίξ σας.
Αν αυτό συμβεί, μη διστάσετε να δοκιμάσετε μια άλλη ρεβέρμπ: ίσως ένα plugin που έχετε ήδη και δεν χρησιμοποιείτε ποτέ, ή γιατί όχι να δοκιμάσετε τη δοκιμαστική έκδοση ενός εμπορικού plugin. Ή ακόμα να αποκτήσετε ένα δωρεάν plugin.
Προσοχή όμως: αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να συσσωρεύσετε τόνους ρεβέρμπ plugins.
Φυσικά, με τον καιρό, έχουμε όλο και περισσότερα — αλλά πάρτε τον χρόνο σας να δοκιμάσετε καλά, να χειριστείτε καλά, να μάθετε καλά αυτά που έχετε ήδη.
Συμπέρασμα
Την επόμενη φορά που θα προσθέσετε μια ρεβέρμπ κατά τη διάρκεια ενός μίξ, πάρτε μερικά δευτερόλεπτα για να επιστρέψετε και να διαβάσετε τουλάχιστον τους τίτλους αυτού του άρθρου.
Έτσι, θα είστε σίγουροι ότι θα αποφύγετε τα κύρια σφάλματα! 🙂
Αλλά κυρίως, αν εφαρμόσετε όλες αυτές τις συμβουλές, θα πρέπει να αισθανθείτε γρήγορα σαφείς βελτιώσεις στα μίξ σας…
► Για να προχωρήσετε παραπέρα, μη διστάσετε να διαβάσετε το πλήρες φάκελό μου σχετικά με τη ρεβέρμπ.