Wanneer je artikelen leest over mixen en equalizing, hoor je vaak praten over het toevoegen van high-pass of low-pass filters om het geluid schoner te maken, om opnames te reinigen van ongewenste frequenties.
Dat klopt.
Wat betreft het filteren van de lage tonen met high-pass filters, dat maakt zin. Zonder hen zouden de lage tonen van de bas, gitaar en drums zich vermengen tot een onduidelijke geluidsmodder. Niet ideaal.
Maar hoe zit het met low-pass filters, ook wel LPF (Low Pass Filter) genoemd?
Zijn ze echt nuttig?
HIGH-PASS EN LOW-PASS: WAT IS HET VERSCHIL?
Er is vaak enige verwarring over het verschil tussen deze filters. Dus, voordat we verder gaan, laat me een korte samenvatting geven.
High-pass filters worden gebruikt om de frequenties van een signaal te verzwakken zodra deze lager zijn dan een gekozen snijfrequentie (cutoff in het Engels). Ze hebben ook andere namen:
- HPF = High Pass Filter
- LCF = Low Cut Filter
- Low Cut Filter (het is logisch, uiteindelijk: als we het signaal boven een bepaalde frequentie doorlaten, is het ook alsof we het onder een bepaalde frequentie afsnijden — het hangt van het perspectief af)
Omgekeerd, low-pass filters worden gebruikt om de frequenties van een signaal te verzwakken wanneer deze hoger zijn dan de gekozen snijfrequentie. Ze worden ook wel genoemd:
- LPF = Low Pass Filter
- HCF = High Cut Filter
- High Cut Filter (zelfde opmerking als hierboven)
Voor elk van hen vertegenwoordigt de helling de snelheid waarmee de frequenties worden verzwakt. Dit wordt vaak gemeten in decibel per octaaf (dB/octave).
WANNEER EEN LOW PASS FILTER GEBRUIKEN?
Laten we duidelijk zijn: meestal zijn low-pass filters nutteloos en zelfs te vermijden.
Ik ga je uitleggen waarom, maar ook in welke situaties ze handig kunnen zijn 🙂
GEBRUIK OP MASTER NIVEAU
Soms hoor je praten over het toevoegen van een low-pass filter op het master niveau.
Helaas is dat een slecht idee.
De hoge frequenties van de master zijn immers de optelling van de harmonischen en het kenmerkende geluid van elk van de instrumenten in je mix.
Als gevolg hiervan, als je filter de hele mix beïnvloedt, zal deze zwakker en dof lijken omdat het aan lucht ontbreekt.
GEBRUIK OP TRACK NIVEAU
Als je een low-pass filter op alle individuele tracks gebruikt, kom je natuurlijk hetzelfde probleem tegen als hierboven beschreven.
Daarentegen kunnen er een aantal situaties zijn waarin het toevoegen van zo’n filter effectief zal zijn.
Bijvoorbeeld:
- Om de digitale/artificiële kant van bepaalde instrumenten, met name synthesizers, te verzwakken;
- Om meer ruimte voor de stem te creëren door wat lucht van andere instrumenten te verwijderen;
- Of nog gebruikelijker, om de fluittoon of knettergeluid van gitaarversterkers te snijden. Vooral voor alles wat hard rock/metal is, waar versterkers een hoge versterking genereren.
Zoals je kunt zien, zijn dit zeer specifieke gevallen. Meestal heb je geen low-pass filter nodig om de bovenkant van je spectrum schoon te maken, omdat dit “levendigheid” aan je opnames zal ontnemen.
ANDERE CREATIEVE OPTIES
Tenslotte kunnen low-pass filters ook nuttig zijn wanneer ze worden toegevoegd aan reverb of delays (natuurlijk geplaatst op Send tracks).
Dit maakt het mogelijk om de reflecties iets minder aanwezig maar tegelijkertijd realistischer te maken. En vooral, het voorkomt dat de ruwe opname zichzelf bedekt.
Hier is een audio voorbeeld, met een fragment van het nummer “Believe” van de band I Am Cassettes (met hun vriendelijke toestemming).
Allereerst, alleen de stem en de ongeëqualiseerde delay:
De resonantie is niet erg natuurlijk. Maar laten we hetzelfde doen, maar met een low-pass filter ingesteld op 4.5 kHz (gebruikelijke helling van 12 dB/octave) en toegepast op de delay alleen:
Het verschil is duidelijk, nietwaar?
WELKE ALTERNATIEVEN ZIJN ER VOOR LOW-PASS FILTERS?
Ten eerste, in plaats van het basis low-pass filter van je DAW of favoriete equalizer te gebruiken, kun je andere filters proberen met een lichtere helling of juist een zeer steile helling, voor een chirurgische snede van de frequenties.
Een andere optie: gebruik een resonant filter, dat zowel het gezoem van je gitaarversterker als het geluid van de cymbalen in je tomtrack zal dempen, terwijl het meer body aan je instrument geeft.
…Desondanks zijn low-pass filters vaak een beetje te extreem.
Wat te doen dan?
De oplossing is eenvoudig: gebruik plateau-filters, ook wel high-shelf filters genoemd.
Inderdaad, deze laten je de frequenties van je mix naar wens sculpturen, maar op een veel subtielere en vooral veel muzikaler manier. Het oorspronkelijke geluid zal gerespecteerd worden en je zult winnen aan realisme.
CONCLUSIE
Je hebt het begrepen, over het algemeen is het beter om zo veel mogelijk low-pass filters te vermijden om het risico te vermijden dat je kracht en helderheid verliest.
Behalve in specifieke gevallen zoals het equalizen van gitaarversterkers, waar deze filters uitblinken.
Dat gezegd hebbende, laat dit artikel je niet tegenhouden om te experimenteren: de mix hangt ook af van de ruwe opnames. Als deze veel te veel hoge tonen bevatten, dan is een LPF misschien wel noodzakelijk…
En jij, in welke situatie(s) gebruik je low-pass filters? Laat een reactie hieronder achter 🙂